SÜNNETİ SENİYYE'DE RÜYALARIN HÜKÜMLERİ VE ÂDABI

Dr. Halid El-Anberi tarafından yazıldı.

Rüya île Hulm (Kötü Rüya) Arasındaki Fark

Rüya ve hulm (kötü ya da şeytanî rüya) uyuyan kimsenin uyur­ken gördüğü birtakım şeyleri ifade eder. Fakat çoğunlukla rüya kişi­nin gördüğü hayır ve güzel şeyler hakkında, hulm de çoğunlukla ki­şinin gördüğü kötü ve çirkin şeyler hakkında kullanılır... Bununla bir­likte herbirinin diğerinin yerinde kullanıldığı da olur.

Rasûlullah Sallallahu aleyhi vesellem'ln: "Rüya Allah'tandır. Hulm ise şeytandandır." hadisinin zahiri şunu göstermektedir: Yüce Al­lah'a İzafe edilen rüyaya "hulm (kötü rüya, şeytanî rüya)11 denilmeye­ceği gibi, şeytana İzafe edilene de "rüya" denilmez. Bu şer'İ bir kulla­nımdır. Aksi takdirde hepsine de "rüya" denilebilir. Nitekim bir başka hadiste "rüya üç türlüdür" denilerek bunların herbirisi hakkında "rü­ya" tabiri kullanılmıştır. İleride buna dair açıklamalar da gelecektir.

Yaratma ve takdir itibariyle rüya da hulm (şeytanî rüya) da yü­ce Aliah tarafmdandır. Rüyanın yüce Allah'a İzafet edilmesi teşrif (şe­refine, üstünlüğüne işaret) anlamındadır. Hulm'un şeytana izafet edil­mesi ise hoşlanılmayan rüya sebebiyle böyle bir hayal gösterenin o oluşundan dolayıdır. Gerçekte ise bunun bir hakikati yoktur. İzafetin mecazi olduğu da söylenmiştir. Fakat doğru olan birincisidir. Çünkü  Sallaliahu aleyhi vesellem'in: "Hulm şeytandandır" sözünün zahiri ile biraz sonra gelecek Cabİr Radıyallabu anh'ın rivayet ettiği hadis­te Peygamberimizin: "Sizden herhangi bir kimse uykuda şeytanın kendisi ile oynamasını sakın anlatmasın" hadisinin zahirî bunu gös­termektedir.