Rahman Ve Şeytanî Rüyaların Türleri

Dr. Halid El-Anberi tarafından yazıldı.

Buhârî ve Müslim'in Ebu Hureyre Radıyallahu anh'dan rivayet et­tiklerine göre Peygamber Sallallahu aleyhi veseliem şöyle buyurmuştur:

"Rüya üç türlüdür: Salih rüya [23] Allah'tan bir müjdedir. Bir di­ğer rüya çeşidi şeytandan bir üzüntüye sokmadır, diğer bir rüya ise ki­şinin kendi kendisine telkinlerinden dolayı görülür."[24]

İbn Mâce'nin, Avf b. Malik Radıyallahu anh'dan rivayetine göre Rasûlullah Sallallahu aleyhi vesellem şöyle buyurmuştur:

"Rüya üç türlüdür. Bunlardan birisi şeytanın bu yolla Ademoğ-lunu üzmesi için korkutması ve dehşete düşürmesidir. Bir kısmı İse ki­şinin uyanıkken yapmak istedikleri ile ilgili olup, bunları uykuda iken görür. Bir diğer kısmı ise peygamberliğin kırkaltı bölümünden bir bö­lümdür."[25]

Bununla birlikte Hafız İbn Hacer -Allah'ın rahmeti üzerine ol-sun-in görüşüne göre Rasûlullah Sallailahu aleyhi vesef/em'in: "Üç" sözün­den kastı sadece çeşitlerin bu kadar olduğunu anlatmak değildir. Bundan dolayı o başka rüya çeşitlerini de bunlara eklemiştir.

"Şeytanın oynaması": Müslim'de sabit olduğuna göre Cabİr Ra-dtyallabu anh şöyle demiştir: Bedevi bir arap Peygamber Sallallahu aleyhi veseilem'\ gelerek dedi ki: Ey Allah'ın Rasûlü, rüyamda sanki başımın vurulduğunu, yerde yuvarlandığını ve arkasından hızlıca koştuğumu gördüm. Bunun üzerine Rasûlullah Sallallahu aleyhi vesellem bedeviye şunları söyledi: "Şeytanın uykudayken seninle oynamasını insanlara anlatma!"

Cabir dedi ki: Peygamber Sallallahu aleyhi vese/fem'İ hutbe irad ederken şöyle buyururken dinledim:

"Sizden herhangi bir kimse uykuda şeytanın kendisiyle oyna­masını sakın anlatmasın."[26]

Rüya görenin uyanıkken alışkanlık haline getirdiği şeyleri gör­mesi: Belli bir vakitte yemek yeme alışkanlığı olan bir kimsenin o va­kitte uyuması neticesinde yemek yediğini görmesi yahut yiyerek, içe­rek karnını doldurmuş bir kimsenin rüyada kustuğunu görmesi gibi; bu tür rüyalarla kişinin kendi kendisine telkinleri arasında genellik, Özellik açısından bir ilişki bulunmaktadır.

Adğas (karışık rüyalar) [27] Bunlarla; sadık rüyalara benzemek­le birlikte, onlarla İlgisi bulunmayan, karmaşık olduklarından Ötürü doğru dürüst tevili yapılamayan ahlâm (şeytanî) rüyalar kastedilir.

Gerçek şu ki; İbn Hacer'in eklediği bu türlerin ilk üç türün kap­samında görülmesi mümkündür. Bundan dolayı Peygamberimizin hadisinde türlerin sınırlandırılması kastedilmiş olur.

Mağrib halkının hafızı Ebu Ömer b. Abdİ'l-Berr -Allah'ın rah­meti üzerine olsun- diyor ki: "Rasûlullah Sallallahu aleyhi vesellem rüya­yı, bu hususta söz söyleyecek hiçbir kimsenin sözüne ihtiyaç bırak­mayacak şekilde kısımlara ayırmış bulunmaktadır."[28]